Reforma Costitutzionale: nde chistionamus

Totus ischint chi su 4 nadale s'at a andare a su votu pro su referendum cunservativu chi riguardat sa Reforma Costitutzionale iscrita de carchi elementu de su Guvernu Renzi. Ma totus a beru ischint  custu chi diat cambiare in casu de vitòria de su "si"? Personalmente tèngio de sos duritos, e difatis, de su meu minore, bògio agiudare chi no at cumprèndidu ite at a cambiare e ite no at a cambiare, e cales ant a èssere sas novidades pro sa Sardigna.

Prima de incumentzare, custu at a èssere su primu artìculu de su blog iscritu siat in italianu chi in Sardu (LSC), gràtzias a s'agiudu de su nou tradutore isperimentale de Apertium. 


Pro sighire sa letura, postu su link de sa reforma, sende chi sunt bene 60 pàginas, e diat èssere impossìbile iscrìere ogni artìculu in s'iscritu:


Incumentzemus, duncas, de su primu artìculu tratadu, e est a nàrrere su 48, chi riguardat su votu de sos disterrados: no at a èssere prus possìbile botare pro s'eletzione de sos senadores, ma solu pro sa Camera de sos Deputados.
Artìculu 55: su Senadu at a rapresentare s'autonomias regionales.
Artìculu 57: su Senadu est assentadu dae 100 senadores, tra sos cales 95 rapresentantes regionales e 5 senadores nominados dae su Presidente de sa Repùblica. Dònnia Regione at a èssere rapresentada dae mìnimu 2 senadores.
Artìculu 58: su Senadu no at a èssere elègidu de su pòpulu.
Artìculu 67: est eliminada s'ala chi afirmat "donnia parlamentare rapresentat sa Natzione"
Articulo 69: sos membros de sa C. de sos Deputados retzint un'indennidade istabilida dae sa lege.
Artìculu 70: sa funtzione legislativa de sos duos aposentos est esertzitada in manera colletiva solu pro determinados tipos de lege, tra cale referendum, leges costitutzionales, leges in sas minorias linguìsticas e àteru (lèghere in su link), su restu de sas leges sunt aprovadas dae sa C. de sos Deputados. Sa lege colat a su Senadu, chi l'at a esaminare intro 10 dies, podende atuare fintzas de sas mudas.
Artìculu 71: su nùmeru de firmas pro presentare unu referendum colat de 50 a 150 mila.
Artìculu 83: est abrogadu su testu chi riguardat sa rapresentàntzia de donnia Regione a sas eletziones pro sa nòmina de su Presidente de sa Repùblica.
Artìculu 94: su Guvernu bisòngiat de s'aficu de sa C. de sos Deputados.
Artìculu 99: Abrogadu
TÌTULU DE CHIMBE
Artìculos 114: sunt eliminadas sas provìntzias, sostituidas dae sas Tzitades Metropolitanas chi resurtant cobèrrere s'àrea geogràfica aguale a sas ex provìntzias.
Artìculu 116: sunt limitadas ulterioras formas de autonomia chi riguardant imparu, traballu, polìticas sotziales, cummèrtzios cun s'èsteru.
Artìculu 117: numerosas mudas chi riguardant sas balias de sas autonomias regionales.
Tocat a sas Regiones sa potestade legislativa chi riguardat sas minorias linguìsticas e pianificatzione de su territòriu regionale, s'organizatzione de sos servìtzios sanitàrios, sa promotzione de su deretu a s'istùdiu, sa promotzione de sos benes culturales e ambientales. Su Bistadu Podet intervènnere in sas matèrias de cumpetèntzia no esclusiva a custu ùrtimu.

Custas sunt sas mudas chi riguardant sa democratzia e sos tzitadinos. Dia bòlere fàghere notare comente a s'autonomia est posta in perìgulu de sa muda de s'artìculu 117, mescamente pro cantu riguardat s'interventu de s'Istadu in sas matèrias chi riguardant sas Regiones cun Istatutu ispetziale e no.
Personalmente, deo apo detzìdidu chi apo a botare NO su 4 nadale, ma non bògio influentzare niunu, fintzas pro ite seu s'ùrtimu chi lu podet fàghere. Però unu cussìgiu lu bògio dare: ANDADAS A BOTARE.
















Commenti