Is ùrtimas generatziones sunt istadas "pesadas" in una manera "anti-sarda", casi pro reduire su pòpulu nostru a calchi cosa de "perifericu", chena importantzia niuna in sa sotziedade e in sa stòria. In parte, custu obiètivu, est istadu segudadu, e nos agatamus, oe, a gherrare contra s'innioràntzia chi s'est raixinada in sa populatzione.
Comente semus arribbados a custu puntu? Proite, a difèrentzia de àteros pòpulos, semus gasi? In medas ant donadu sa curpa a sa mentalidade de is sardos, e, in parte, tenent rexone. Ma cando at cummintzadu a nde "bèssire" custa mentalidade, e mescamente proite nd'est bèssida?
In s'ùrtimu sèculu coladu est nàschida sa bisione de "Sardigna arretrada" chi est arribbada fintzas a is dies nostras, e chi benet fata istudiare galu a is pìpios.
Custa bisione si podet regoller in unos puntos:
-Sa storia in su Mediterraneu est cummentzada cun is gregos e is romanos, is àteras civiltades no bi fiant;
-In Sardigna cussos chi ant portadu sa civiltade sun istados sos fenitzios;
-Is Nuragicos no ischiant navigare;
-Dae is romanos fintzas a is Savoia sa Sardigna est istada conchistada dae totus (cantzellende belle 600 annos de giudicados);
-Is Savoia nos ant portadu sceti cosas positivas;
-Chena s'Italia diamus a morrer de famene;
Est meda difitzile faer unu resumidu de totu is fèsserias chi nos ant postu in conca, ma deo potzo faeddare de cussu chi apo sorbidu in sa carriera iscolastica mia, e custos puntos sunt, pro a mie, is printzipales.
Comente arribbare a su nucleu fundamentale de su discursu, sa cùssentzia natzionale? Amus cumprendidu chi sa cùssentzia si depet creare in sas iscolas, e custu no est galu sutzedende. Duncas comente podimus faer? Sa solutzione dda podent ponner in campu sceti is istitutziones e sa polìtica, cun riformas de sa scola e de s'insenniamentu, cun s'introduida de sa storia sarda e de sa lìngua nostra in sos programmas scolasticos. Sceti faende gasi si at a poder isperare in una nàschida de una noa cussèntzia natzionale sarda, e sceti gasi si at a poder isperare de sarvare sa Sardigna dae sa morte, tzerta, rapresentada dae su stadu italianu tzentralista e ratzista in is cunfrontos de is pòpulos e de is natziones chi s'agatant incadenadas intro de unu stadu istrangiu.
Deo creo chi afirmare chi s'inniorantzia e sa mancantzia de una cussèntzia natzionale at fatu disacatos mannos, peus de una crisi economica. No bògio tzertu reduire totu a sa cultura, a su connoschimentu de sa storia sarda, no chèrgio mancu narrer chi totu s'at a risòlvere cun s'introduida de storia e lìngua sarda in sas iscolas, ma deo pentzo, cun fortza, chi una reforma fata bene diat poder agiudare meda.
Oe s'introduida est istada unu pagu prus longa, ma serbiat pro sighire su post in manera prus cumpleta.
Lisandru Boi
Commenti
Posta un commento