Su
compost
Su
compost benit definidu comente su produtu de sa decumpositzione de is
refudas orgànicas portada a in antis dae beterios e àteros
microrganismos (aeròbios e protòzoos). Su compost podet
rapresentare unu subustratu nutritivu pro impiegos agricolos
(arrichimentu de suolos impoberidos); podet agiudare a su
biorisanamentu de is suolos contaminados e podet fintzas
arrapresentare una solutzione a sa degradatzione de is ludos ativos
(fanghi attivi).
Schema
de su protzessu
Si
svilupat in tres fases:
-mesòfila:
nche ponet calchi die; si verificat unu svilupu mannu de sa
popolatzìone micròbica. Sa temperadura arribbat fintzas a is 40°C.
-termòfila
(o stabiizatzione): tenet una durada chi mudat a segunda de su
materiale presente(arrobba de papare – durat pagu; refudas de linna
e de prantas – durat meda). Sa temperadura raciunget fintzas is
70°C e benint bochidos is semenes de is prantas infestantes e is
baterios chi batint maladias.
-infriscamentu
(raffreddamento o maturazione): sa temperadura calat fintzas a
valores ambientales, pro more de is microrganismos mesòfilos chi
benint dae sporas foresas. Cummentzat su protzessu de
nitrificatzione, b'est unu calu de sa popolatzione baterica
proteolìtica, cellulosìtica e pectinolitica (termines unu pagu prus
“tècnicos").
Is
fatores chi conditzionant su protzessu
-Umididade:
depet esser intre su 50 e su 70% (si custu balore est prus bàsciu
firmat su svìlupu batericu, si est prus artu su materiale depet
esser postu, pustis de su protzessu, a sicare).
-pH:
est bàsciu in sas primas fases, artu in s'interi de
s'ammonificatzione; cando si stabilizat est acanta a sa neutralidade.
-Ossìgenu:
s'aeratzione evitat restànnios (ristagni) de umididade e mantenet sa
temperadura stabile.
-Ràportu
Carbòniu-Ossìgenu (C/N):
pagu àzotu podet firmare s'atividade micròbica, meda, invecias,
podet liberare ammoniaca. Su ràportu bonu si tenet intre C/N =
25/35.
-Fintzas
sa càrica micròbica est unu fàtore chi resurtat esser limitante.
Bortadura a cura de Lìsandru Boi
Commenti
Posta un commento