Sa cussèntzia cùada - La coscienza nascosta


Sa cussèntzia cùada

Pustis de tres meses dae s'ùrtimu artìculu, chèrgio torrare a scrier in su blog. Tèngio su sentidu pro ddu faer. Intre universidade e àteras chistiones no apo tentu tempus pro pensare e scrier cancuna cosa, ma sa "luxe" est arribbada in s'interi de sa "Cunferèntzia Aberta", una cunferèntzia de traballos aparitzada dae s'organizatzione politica "AutoDetermiNatzione". Sa truma a sa cale apo leadu parte fiat a pitzus de sa scola sarda, e de is problemas chi custa tenet (e chi connosco, a dolu mannu). 
Como no bògio faer unu "resoconto" de su chi amus nadu in cussa die, ma unos cantos puntos sunt meda de importu, a parrer miu. Craramente no si podiat lassare a un'ala sa chistione de sa lìngua sarda (argumentu chi apo tratadu meda bortas puru innoe, e bos cumbido a leger custu artìculu pro connoscher sa positzione mia "Cale sardu? Su sardu!"). Custa chistione est bastante delicada, ca dae sa lìngua passat meda de su traballu culturale de faer in Sardigna. Cun sa Lee Regionale noa, dae s'annu chi benit, su sardu at a intrare in is iscolas (no scrio is particulares e is cosas chi si podent mudare), e custu est giai unu passu mannu, respetu a su chi semus biende oe. Paris a sa lìngua, at a otenner unu logu fintzas sa stòria sarda. 
Sa chistione de sa stòria est de importu mannu pro cantu reguardat sa creatzione, in sos pipios e piciocos sardos, de una "cussèntzia" natzionale, o, pro esser prus craros, una cussèntzia sarda.  Castiende su puntu polìticu de sa chistione, pro mie sa stòria est istada su puntu de inghitzu. Soe divennidu indipendentista a manera "romantica", ligende e pighende  informatziones dae sa retza a pitzus de sa stòria nostra. Apo chircadu de faer intrare unu pagu de storia sarda in sa classe mia a is scolas superiores, cun resurtados belle che fallimentares.   
Su fatu de no aer potzidu istudiare sas reixinas mias dae minoreddu est resurtadu esser una mancantzia manna, ca so crèschidu sbudìadu de sa identidade mia. Custu sighit oe, cun milli e milli sardos a is cales est impedidu de connoscher is pròpias raixinas. Disacatu mannu pro su benidore de s'ìsula nostra. 
In s'interi de sa mesa de traballu de sa cale apo faeddadu a pitzus mi soe agatadu in una situatzione in sa cale mi intendia inniorante meda. Ascurtare una dotzente chistioinare de su perìodu giuìgale e reconnoscher sceti is nomines de Elianora, Marianu IV e Ugone III de Arbàree m'at fatu incaùlare meda, ca no connoschia nudda de un'ala de importu de sa storia sarda, e europea aciungo deo. 
Dae innoe, dae s'incatzu si podet cummintzare un'àndala noa, unu camminu nou, pro permiter a is giovanos de si creare una cussèntzia, pro poder a beru connoscher chie semus istados, chie semus oe, e chie podimus divenire in su benidore, mescamente gràtzias a sa cultura (chi craramente no depet esser relegada a sa chistione de su sardu e de sa storia sarda, ma chi depet aberrer sas ghennas a unu orizonte mannu, cun su studiu de prus lìnguas e culturas, europeas e mundiales). 
S'ispera mia est chi cun sa lee noa pro sa lìngua sarda e sa storia potzant mudare is cosas, proite sa fortza de su pòpulu sardu est in sa cussèntzia chi, a oe, est galu cùada. 

La coscienza nascosta

A tre mesi dall'ultimo articolo, voglio scrivere nuovamente nel blog. Ho la giusta ispirazione per farlo. Tra università e altri impegni non ho avuto tanto tempo per pensare a qualcosa da scrivere, ma l'illuminazione è arrivata durante la "Cunferèntzia Aberta", una conferenza di lavori organizzata dall'organizzazione politica AutoDetermiNatzione, suddivisa in tavoli di lavoro, ed io ho partecipato al gruppo sulla scuola sarda.
Non voglio fare un resoconto di ciò che si è detto quel giorno, ma alcuni punti sono molto importanti, secondo me. Ovviamente non si poteva lasciare in disparte la questione della lingua sarda (argomento da me trattato più volte, anche sul blog, e colgo l'occasione per invitarvi a leggere la mia posizione su questo argomento, in questo articolo scritto nel 2017 "Cale sardu? Su sardu!"). Quest'ultima è abbastanza delicata, perché dalla lingua passa tanto del lavoro culturale che c'è da fare in Sardegna. Con la nuova legge sulla lingua sarda, dall'anno prossimo la nostra lingua madre entrerà nelle scuole sarde (non mi soffermo sui particolari e sulle cose che si potrebbero modificare), e questo è già un grande passo, rispetto a ciò a cui stiamo assistendo oggi. Insieme alla lingua, otterrà il suo spazio anche la storia sarda. 
La questione della storia è molto importante per quanto riguarda la creazione, nei bambini e nei ragazzi sardi, di una coscienza nazionale, o, per essere più chiari, di una coscienza sarda. Dal punto di vista politico, per me la storia e il suo apprendimento (seppur ritardato) hanno rappresentato un punto di inizio. Sono diventato indipendentista in un modo "romantico", come si usa dire, leggendo ed informandomi autonomamente e con l'ausilio del web sulla nostra storia. Durante gli ultimi anni delle superiori ho provato anche a far entrare qualche "pillola" di storia sarda nella mia classe, senza ottenere grossi risultati.
Il fatto di non aver avuto la possibilità di studiare e conoscere le mie radici fin dall'infanzia è risultato essere una grossa "mancanza", perché sono cresciuto, in un certo senso, svuotato, privato della mia identità. Questo continua oggi, con migliaia di sardi ai quali è impedito, attraverso la scuola, le proprie radici. Tutto ciò mina le basi del futuro della nostra isola.
Durante il tavolo di lavoro  di cui ho scritto sopra, mi sono trovato in una situazione nella quale mi sentivo ignorante. Ascoltare una docente parlare del periodo giudicale e riconoscere solo i nomi di Eleonora, Mariano IV e Ugone III mi ha fatto incavolare tanto, perché non conosco approfonditamente una parte importante della storia sarda, e mi sento di aggiungere europea.
Da qui, dall'incazzo si può cominciare un percorso nuovo, per permettere ai giovani di coltivare una coscienza propria, per poter davvero conoscere chi siamo stati, chi siamo, e chi possiamo diventare in futuro, soprattutto grazie alla cultura (che non si ferma alla storia e lingua sarda, ma che apre a tutte le culture, ad un ampio orizzonte).
La mia speranza è che con la legge sulla lingua possano mutare le cose, perché la nostra forza, la forza del Popolo sardo sta nella presa di coscienza, che, ad oggi, è ancora nascosta.

Commenti